czwartek, 27.08.2026 godz. 8.45

Galeria Autorska, ul. Chocimska 5, Bydgoszcz

Spotkanie poetyckie z Markiem Kazimierzem Siwcem pt. "Śledztwa – buntu"

* * *

Dedykacja wpisana na pierwszej stronie książki Sygnatura skierowana została do Wojciecha Pietkiewicza – artysty i przyjaciela. Jest bowiem wiele podobnych imion, wiele miejsc w sercu i pamięci poety, gdy przypomina „sygnaturę zła” z obozu Dachau i więzienny los jego przodka, los artystów i ich mistrzostwo z dawnych wieków („Sygnatura Caravaggia”), ludzkie marzenia zagrożone przez despotów i tych, którzy chcą mieć jedyną rację. Poeta, jako świadek „bezradny wobec cierpienia”, patrzy i opisuje. Sygnatura jest oznaczeniem dokumentu, identyfikacją obiektu, niepowtarzalnym potwierdzeniem przynależności. „Sygnatura róży” staje się tu pieczęcią piękna i pamięci, zaświadczeniem najgłębszych wzruszeń.

Wiersze Marka K. Siwca mówią o bezbronności serca wobec trudnych doświadczeń, ukazują także bezsilność metafory w nazywaniu uczuć, bo choć wiadomo, że wszystkie „zranienia, olśnienia, zwarcia z sobą i światem” zostaną zapisane, to pozostanie w głębi „rozpacz, bezsens, pustka”, z którą co dnia i każdej godziny trzeba sobie radzić od nowa. Jej „ciemny promień” rozjaśnić może jedynie miłość wciąż obecna i ożywiona w cieniu podobnym do postaci zmarłej żony, w jej imieniu zapisanym na piasku, gdy fala zmywa wszelkie ślady: „sygnaturę imienia”, litery pierwszego i ostatniego wiersza, „słowo przez czas / do wieczności / w górę i w dół / na tamtą i na tę stronę”.

Teresa Tomsia

* * *

            Najnowsze wiersze z tomu Bunt róży Marka Kazimierza Siwca – poety, filozofa, eseisty, krytyka literackiego i artystycznego oraz profesora filozofii na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, jak zwykle, w jego przypadku, mocno wyrastają z autentycznych i osobistych przeżyć Autora („Drzazgi – zabawy dziecięce”). Trafnie zaobserwowanej rzeczywistości, jak i egzystencji; pogłębionej psychologicznie, zyskującej rys filozoficzny, równocześnie poetycko podbarwionej i wzmocnionej, a tym samym sięgającej symbolu. Składającej się z kontrastów, naprzemienności i intrygujących powtórzeń, choć, jak wiadomo, nic dwa razy się nie zdarza („Feniks”). Ten zbiór wierszy, w swej głębi, dotyczy wartości tak zwanego życia codziennego, które tylko pozornie jest zwykłe. Zresztą, po zapoznaniu się z utworami czytelnik pyta sam siebie: co znaczy zwykłe życie, zwyczajne zdarzenie? Coś takiego w tej poezji nie istnieje, bo z perspektywy Marka Kazimierza Siwca rzeczywistość zawiera w sobie wiele interesujących treści, zaskoczeń, zadziwień i zagadek. Jest głęboko naznaczona rysem dramatyzmu, przed którym bronimy się na co dzień, ponieważ sprawia nam ból („Zaratowanie”). Ale Poeta nie broni się przed niczym. Wydaje się, że całą komplikacje egzystencji pragnie wydobyć na powierzchnię.

Dzieje się tak ze względu na wspólnotowe myślenie samego Poety. Jego doświadczenia, humanistyczne wykształcenie i wrażliwość. Można powiedzieć, że Marek Kazimierz Siwiec ma w sobie sokratejską odwagę „wychodzenia do każdego” – ta postawa towarzyszy mu na różnych etapach życia, w wielu dziedzinach i sytuacjach. „Wychodzi” – z uczuciem zastanawiającego spokoju, z pewną dozą zaufania i nadzieją na dobry „obrót sprawy”.

Hanna Strychalsk

* * *

Udało się poecie stworzyć cały niezwykle frapujący świat poetycki, który imponuje rozległością i głębią motywów. I jest to świat kompletny, pozwalający czytelnikowi poruszać się pośród fundamentalnych dla naszego życia pytań. Siwiec pyta śmiało o sens życia, o śmierć, o wspólnotę ludzkiego losu. Jest on przede wszystkim poetą owych pytań i przeklętych problemów człowieczeństwa.

Krzysztof Derdowski

Marek Kazimierz Siwiec

Urodzony w 1950 r. w Kętrzynie, poeta, filozof, profesor w UKW w Bydgoszczy. Autor książek poetyckich i filozoficznych oraz kilkudziesięciu rozpraw i szkiców, z estetyki i krytyki artystycznej, m.in. o twórczym źródle. Wiele jego utworów ukazało się w pismach literackich, m. in. „Poezji”, „Nowym Wyrazie”, „Kwartalniku Artystycznym”, „Okolicy poetów – Kwartalniku”, „Frazie”, „Toposie”, „Twórczości”. Autor rozpraw i szkiców z estetyki m. in. o współczesnych poetach, Zbigniewie Herbercie, Czesławie Miłoszu, Stanisławie Grochowiaku, Kazimierzu Świegockim, Kazimierzu Hoffmanie. Pełnił funkcję przewodniczącego Oddziału Bydgoskiego Polskiego Towarzystwa Filozoficznego. Wchodził w skład Rady Redakcyjnej pisma Filo-Sofija. Otrzymał Nagrodę imienia Ryszarda Bruno–Milczewskiego za rok 2015 w Dziale Poezji. Jest laureatem nagrody Strzała Łuczniczki za najlepszą bydgoską książkę roku – poezja (2019 i 2023).