Otwarcie wystawy linorytów Jacka Solińskiego pt. "Suszenie kropel deszczu"

Od drugiej połowy lat 80. ubiegłego wieku, systematycznie, co roku, w dniu swoich urodzin, otwieram wystawę linorytów w Galerii Autorskiej. Każdej ekspozycji towarzyszy krótki komentarz. Odautorska wypowiedź staje się ogniwem łączącym kolejną wystawę z poprzednimi odsłonami. Ekspozycyjna „płynność” mobilizuje mnie, by się nie zatrzymywać. Ciągłość prezentacji podtrzymuje więź z przyjaciółmi, dzięki którym systematycznie uaktualniam październikową listę obecności.

Ostrzenie dłutek 

Narzędzia, którymi się posługuję w pracy linorytniczej stały się dla mnie szczególnymi przedmiotami, od nich bowiem zależy sprawność cięć i efekt dokonań. Mój stosunek do dłutek jest niemal osobowy. Mam ich wiele, ale oczywiście są wśród nich ulubione, te, które zdają się niejako same prowadzić dłoń. By tak się działo, muszą być odpowiednio przygotowane. Jak wiele zależy od właściwego naostrzenia rylców, wiedzą tylko wtajemniczeni. Ostrzenie dłutka stanowi prawie rytuał, gdyż czynność ta usprawnia koncept w działaniu. Precyzja w uzyskaniu oczekiwanego kąta przy szlifowaniu ostrza wymaga cierpliwości i doświadczenia. Bywa, że to żmudne zajęcie przeciąga się w czasie. W końcu nadchodzi oczekiwana chwila – sprawdzenie, czy uzyskany efekt jest zadawalający? Nastaje taki moment, kiedy dłutko wtopione w dłoń porusza się jak myśl – wówczas wszystko staje się oczywiste – udało się. Można żłobić.

Dlaczego ostrzenie dłutek w trakcie prac przy linorycie bywa czynnością istotną, wręcz nieocenioną? Ponieważ to czas opóźnienia, chwile darowane na przemyślenie wszystkiego ponownie, powrót do refleksji od podstaw. Koncepcja dojrzewa jak samodzielny organizm, rozwija się i potrzebuje wnikliwego oglądu. Analiza pomysłu i sposobu realizacji jest przemieszczaniem się w czasie jeszcze niedokonanym, to badanie wyobraźni. Jak przełoży się na rezultat końcowy? Podczas tych dywagacji odbywa się  również wirtualne sondowanie przyszłego widza, próba domniemanego dialogu. Jak dotrzeć do jego percepcji? Wynik tych „rozmów” to jednak intrygująca niewiadoma.

Prędzej czy później musi nastąpić moment oddalenia od opracowywanej formy i  wówczas można popatrzeć na gotowy linoryt – niejako z „zewnątrz”, chłodno, beznamiętnie, bez gorączkowego zaangażowania. Dystans bywa konieczny, działa jak określanie odległości w górskich wyprawach, im wyżej, tym z większą rozwagą należy się wspinać.

Jacek Soliński